चारोळ्या म्हणजे चार ओळींची कविताच की! सोपी आणि सुटसुटीत! आजकाल २०-२० क्रिकेटच्या जमान्यात short is sweet हाच मंत्र झालाय. नाटकांमधेही ३ अंकी नाटके जाऊन २ अंकी आणि एकांकीकेंच पेव फुटलंय.
अर्थात त्यात वाईट काहीच नाही शेवटी quantity पेक्षा quality जास्त महत्वाची नाही का?
कवितांबद्दल बोलायचं झालंतर आजही दीर्घ कविता, गजल आहेतच की. पण एखाद्या दीर्घ गझलेचाही रसास्वाद २-२ ओळींच्या ...

तुझ्या
पासून दूर होताना

डोळ्यात
पाणी आलं

तू
दुसर्‍याचा ऐकून

काळजाचं
पाणी झालं...

मला
माहित आहे कि

तू
तुझ्या मनाचा राजा आहेस

पण
तुला माहित नाही कि

तू
माझ्या डोळ्यातलं पाणी आहेस

मी खूप खूप वर्षापूर्वी लिहिलेली हि चारोळी. चारोळी म्हणजे काय हे हि मला तेव्हा फारसं ठाऊकही   नव्हतं. एकाखाली एक अशा चार ओळी लिहिल्या म्हणजे झाली चारोळी असं एक  माझं मत होतं. आजही बहुतेकजण या एकाच हेतूने आणि विचाराने चारोळी लिहितात. कल्पनांचा फारसा पसारा मांडवा लागत नाही. विषय आणि आशय फारसा तणावा लागत नाही. एकदम इनस्टंट फूड सारखं. एकाखाली एक अशा चार ओळी लिहायच्या, दुसऱ्या आणि ...

चारोळ्या .... !१) कधीकाळचे दाटून येते डोळा पाणी.... आठवणींची हळवी ओली स्मरता गाणी....
२) माणूस नामक गर्दी मजला
वेढून राही....
एकाकीपण तरीही माझे
संपत नाही....

३) अवघडलेपण येते मजला अशाच वेळी.... ...

एकांताच्या व्यथा तिच्या पापणीच्या आड
परसात कललेले मोग-याचे झाड

चालत्या बोलत्या दुःखांना
मधेच वाचा फुटते
एकमेकांचं ऐकून
ओठांवर हास्याची लकेर उमटते

----

उडत्या पक्ष्याला कधीकधी
जमिनीचा विसर पडतो
जागा कळून पुन्हा ओळख पटताना
चार-दोन पंखांचा बळी जातो

----

वेड्या वार्‍याला आपल्या शक्तीचा
पुरेसा अंदाज नसतो
समुद्राबरोबरच्या ...

चंद्रास सोभते चांदणी
हिर्यास सोभे हिरकणी
तुझी आठवण येते क्षणोक्षणी
म्हणून हातात घेतली लेखणी

जीवनाचे अर्घ्य तुला
तेव्हाचा मी दिले होते
हातामध्ये हात जेव्हा
तुझे मी घेतले होते

तु नाही म्हणालीस तेव्हा
विखरून गेले प्रीतीचे शिंपले
पण तरीही अश्रूचे
का कुणास ठाऊक मोती झाले

तुला चोरुन पाहणं
माझं रोजचं झालं होतं
आज ...

क्षणातउमगल्यासाऱ्याअव्यक्तकहाण्या,

(माथाटीप - सर्वांच्या वतीने 'आवरा' मी आधीच म्हणून घेतोय स्वतःला, पुनरुक्ति टाळावी :D )

कधीतरी शांतपणे चालताना विचित्र जाणीव होते
काहीतरी मागे सुटून गेलं अन नकळत वाट वळते
नव्या नवख्या वाटेवरती नवलाईच्या सोबतच
सुटून गेलेल्या कसलीतरी रूखरूख लागून राहते

----

ऋतू तो पानगळीचा जरी ओरबाडून गेला
दिसण्यास तो जरीही सर्वस्व घेऊनी गेला
तरी अंतरी अजूनी तो ध्येयाग्नी आहे

मराठी कविता,चारोळ्या
*************************** ***************************