हायकू
Photo: Spring 2011©  Soojung Cho, Artist, Photographer वानसे मूक भाषीभरुनी काढितीअनेकपरी माझ्या क्षती.   मूळ  इंग्रजी कवितेचे (Rain, Rain, Come again-6) भाषांतरSee more >> Soojung Cho's Artworks of Inner Visionवानसे हर प्रकारे — अन्न, निवारा, वस्त्र, आरोग्य, औषधी, रंजन, शिक्षण, कागद, रंग, सुगंध, संतती किंवा संततिनियमन ... व पर्यावरण — ...

सृष्टीयोगविज्ञान युंगात सृष्टीची अनेक अंगे माहित झालीपण त्याबरोबरच तथाकथित पुरोगामी समाजाची निसर्गापासून फारकत पण होत गेलीय.आणि माणसांची माणसांपासून.
इंग्रजीत एक वाक्प्रचार आहे, 'किंग ईज डेड, लॉंग लीव द किंग' - राजा मेला, राजा अमर रहो! राजेशाही गेली. लोकशाही आली. आणि राजे लोकांची जागा पुढारी लोकांनी घेतली.

   हे झाले विशेषतः नव्याने आलेल्या ...

स्त्री-पुरुष मानव सांगाडेशरीरधर्म

आधुनिक चक्रव्युहात फसलेल्या आयुष्याच्या मुक्तीला
नाहीत कुठे विद्यापीठे आयुष्याची कलाशास्त्रे शिकवायला.

त्यासाठी असते गरज शांत विरामाची
आणि अनिर्बंध उत्सवाची वारंवार.

या बजबजपुरीच्या साठमारीतून निघाया बाहेर
हवीय उसंत मोकळ्या निश्वासाची वारंवार;

जशी शरीराला असते टाकायची कात
आयुष्याच्या ...

वासंतिक नव्या वर्षाच्या सर्वाना शुभेच्छा.
मुंबईत गुढी पाडवा गुढीपाडव्याच्या सर्वां हार्दिक शुभेच्छा!केवळ कॅलेंडरच नाही, आपल्या देशातील चालीरीती, पूजा, विधि, परंपरा, सण, सोहळे, जत्रा, बारशापासून अंतयात्रेपर्यंत होणारे अनेक विधी हे सृष्टीमातेशी कुठे ना कुठे निगडीत असतात, जशीवटपूजा.
अनेक विधी आता जरी कधीकधी यांत्रिक पणे होत असले तरी सृष्टी ...

॥सृष्टी महात्म्य॥

किती गुण गाऊ मी सृष्टीचे! तिची लीला अगाध!तिचे गूढ अगाध! तिचे औदार्य अपार! तिचा न्याय निष्ठूर तसाच निस्पृह! अवतार, प्रेषित, संतमहात्मे, राजेरजवाडे, चोरदरवडेखोर, किडेमुंग्या, कीटक, पशूपक्षी, तृणे, झाडेवेली सर्व तिला समान. पर्वतराई, महासागर, महाभूखंड, गृहतारे पण अपवाद नाहीत.

सृष्टीला संतुष्ट करायला पूजापाठ, भजनकीर्तन, जपजाप्य, मुहूर्त-शुभाशुभ ...

प्रतिमा १. अतिसूक्ष्म शैवाले जी फक्त इलेक्ट्रोनि सुक्ष्मदर्शीतून दिसतात.
 सूचक शब्द:पर्यावरणअर्थात पर्यावरण, परिस्थितीकी व ऊर्जा ही तीन ही एकत्रित; वन्य जीवन अर्थात सर्व जीव सृष्टी, केवळ वाघ सिंह, इ. हिंस्र श्वापदेच नव्हेत; जैवविविधता (biodiversity )   

प्रतिमा २. प्रवाळ खडक सोबतच्या चित्रातील प्रवाळ खडक तळहातावर राहिल एवढा, ४" x  5 " आहे. मालवणच्या सिंधूदुर्गाच्या किनारयावर असे ...

 सावित्री-सत्यवान ही पौराणिक गोष्ट सवश्रूत आहे. मन, संवेदना, जाणीव व बोधना यांची पकड घेणारी ही सर्वस्पर्शी कथा सार्वकालिक (timeless) आहे; तिला प्रशस्तीपत्रे बहाल करणारा मी  कोण?
पण माझ्या कुवतीनुसार ही कथा व परंपरा यांची काही लक्षणे ध्यानात आली ती मात्र मी इथे नमूद करतो.

सावित्री: 
स्त्रीशक्तीच्या विलक्षण सामर्थ्याचे दर्शन या कथेत होते. ही कहाणी ...

-----

----

मागीलदोन लेखांच्या संदर्भाने हा जीवन व्यवहारातील अंकगाणिताचा शोध पुढे चालु. ही प्राथमिक वस्तुस्थिति कधी ना कधी, कळत नकळत जाणून घेणे अपरिहार्य होते.

"श्रम - विश्राम - स्वास्थ्य - अध्ययन - प्रजनन" हीसंपूर्णजीवामात्राचीअंगभूतकार्येआहेत. हीकार्ये निसर्गदत्तअसल्यानेयाकार्यांचीस्वायत्ततापणसर्वजीवामात्रालाआहे.

या जीवामात्रात सारे ...

---

लघु्तमसाधारणविभाजक (लसावि) : जीवन-व्यवहारातअंकगणित

प्राथमिकशाळेतअसतानामास्तरानीआम्हास "लघुतमसाधारणविभाजक" (लसावि) शिकवला. काशिकवलातेसांगितलेनाही. त्याचाव्यवहारातउपयोगकायतेपणसांगितलेनाही.
गोऱ्यासायबानेसांगितले, आणिआम्हीमागेमागेशिकतगेलो, मेंढरासारखे, माकडासारखे, पोपटासारखे. अजूनहीआम्हीभविकपणेतेचकरतोय. ...

- - -

सृष्टीमातेच्या घरी नाहीत दैवते-मूर्ती-व्यक्तींचे पुजारी
चराचर सृष्टीत अंतर्बाह्य जाणवे साक्षात परमात्मा

ती सर्वदा दृश्य, श्राव्य, स्वादिष्ट, स्पर्शीय, लिंगमय...
जननी, मर्त्याना आशिष ती, जननमरणाचे तांडवही

सृष्टी सामावे एकची भाषा-धर्म-धर्मशास्त्र-धर्मनियम
ती आदिगुरू - आदिगुरू, सर्वांसी ...